Dakloosheid is een onderwerp waar Meetellen veel mee van doen heeft in haar onderzoeken. Zo rondden we bijvoorbeeld recent de 4 jarige Monitor Dakloosheid Amsterdam af.

Het andere geluid is dat er vier miljoen woningen te realiseren zijn in de huidige infrastructuren, dat klinkt hoopgevend. Ook zijn uiteindelijk daklozen veel duurder dan het investeren in woonoplossingen. En, volkshuisvesting was zo gek nog niet….

Is je interesse gewekt? Lees dan hieronder ons verslag van deze bijeenkomst of kijk de opname van Pakhuis de Zwijger terug: Niet een huis, maar een thuis. Van wooncrisis naar woonopgave

Wonen – van crisis naar opgave in Pakhuis de Zwijger, 9 september 2026

De bijeenkomst opende met ervaringsverhalen van woningzoekers. Daarna kregen we een (vooral cijfermatige) toelichting van het Platform Woonopgave (TU Delft).
Hierin maakte zij een voor ons bekend, maar toch opmerkelijk en relevant punt: mensen zonder huis worden in de officiële cijfers van woningzoekenden niet meegeteld. De getoonde cijfers schetsen een deprimerend beeld. Toch wordt er, ook op Europees niveau, gezocht naar oplossingen en willen sprekers vooral benadrukken dat het gaat om een opgave die we collectief kunnen aanpakken.

Kern van het betoog: We kunnen meer met wat we al hebben
Er zijn 4 miljoen extra woonplekken toe te voegen, als we de bestaande voorraad in de openbare ruimte benutten. Beter benutten van bestaande voorraad wint ook landelijk terrein, al klinkt vanuit de bouwlobby nog steeds het geluid: “Daar red je het niet mee, dus er moet meer nieuwbouw”.

Niet-wonen van mensen is uiteindelijk veel duurder dan investeren in wonen. Dus misschien moeten we terug naar het idee van volkshuisvesting – wonen is immers een basis voor stabiliteit in de samenleving. Sprekers bespraken dat er meer aandacht moet naar wat voor woning er voor wie nodig is, in plaats van de huidige focus op het enkel vergroten van aantallen en locaties.
Tijdens de presentatie werd ervoor gepleit dat ontwerpdenkers probleemoverstijgend gaan samenwerken. Belangrijk uitgangspunt in deze aanpak: betrek bewoners aan het begin van een proces, niet pas aan het einde; een soort terugkeer naar de aanpak van de vroegere stadsvernieuwing.

Huren, zeggenschap en coöperatief wonen
Op dit moment wordt de koopwoning het zwaarst gesubsidieerd. Kopen lijkt het ideaal vanwege de financiële voordelen; huren wordt daarentegen nauwelijks fatsoenlijk gesubsidieerd. Huurders en kopers worden in het huidige sentiment tegen elkaar opgezet. Een soort klassenstrijd.

• Bart Stuart van het Huurdersnetwerk Amsterdam benadrukt dat het beeld leeft dat een koper een “betere burger” is dan een huurder. Je zou huurders daarentegen ook kunnen zien als mensen die schuldenvrij willen leven. 70% van onze stad Amsterdam is huurder, waarom hebben die geen zeggenschap over de buurt waarin zij wonen?
• De huurdersvereniging organiseert gesprekken om een stem te geven aan huurders en zo de invloed van bewoners te vergroten. De vereniging onderzoekt momenteel hoe je als bewoner stem en zeggenschap krijgt in stadsvernieuwing. Centraal hierbij staat de vraag hoe de stad open en toegankelijk blijft voor iedereen.
• Chander van Zande stichtte hij samen met zijn woongroep een Wooncorporatie De Warren. Dat is een vereniging die grond koopt, hierop een passend pand bouwt, eigenaar is van het pand, en leningen, fondsen en crowdfunding terugbetaald met de huurinkomsten. Zo kan het ook.

De boodschap van de avond was dat het winstmodel uit de woningmarkt moet: van markt naar sector en samen nadenken, samen bouwen.

Image by wal_172619 from Pixabay